نظریه اطلاعات

یعنی اقتصاد اطلاعات که از یک سو دربرگیرنده تهیه ، ارائه و تحریف اطلاعات در عرصه بازار و از سوی دیگر شامل اطلاعات در دست یابی به توافق و وحدت نظر درمورد قیمت و نیز جایگاه اطلاعات در نظریه های کلان اقتصادی است.

نقش انکارناپذیر اطلاعات

1.آگاهی قبلی

منظوراطلاعاتی است که از پیش وبدون انجام تلاش خاص، درموردآن آگاهی وجود دارد.

2.یافته ها

منظور اطلاعاتی است که در نتیجه تلاش وکوشش بشر برای پی بردن به ویژگی های پنهان طبیعت حــاصل می شود.

نظریه قراردادها

1.موضوع قراردادباید نحوی تعیین شود که هر یک ازطرفین قادر به ارزیابی ایفای کامل تعهدات باشند.

2.ساختار هر قراردادباید به گونه ای تنظیم شود تا طرفین آن بتوانند درمورد ایفای تعهدات قراردادی،اطمینان حاصل کنند.

ویژگی ها مورد توجه در قراردادها

قابل اندازه گیری بودن تعهدات قرارداد.1

2.تخصیص زمانی مناسب

قابل اندازه گیری بودن در قراردادها باعث افزایش اطمینان طرفین قرارداد در مفاد آن را می شوند.

هریک ازطرفین قرارداد در پی به حداکثر رساندن مطلوبیت خویش است وبرای رسیدن به این امراقدامات زیرصورت می گیرد:

1.حداقل کردن زمان وهزینه لازم برای پی بردن به اطلاعات(افزایش کارایی)

2.انتخاب قراردادهایی که در برگیرنده روش های برای حصول اطمینان از مطلوب بودن بازده قراردادوانتخاب وانطباق ما هیت آن با علایق و ترجیحات طرفین (اثربخشی)

ابزارهای پاسخ خواهی جهت کاهش مخاطره توسط مدیران واحد تجاری

1.تعیین سطح بازده موردنظر مالک

2.اعطای بازده مازاد به عنوان پاداش

دراقتصاد رقابتی مبتنی بربازارآزاد ،صرف نظراز محدویت های صریح مندرج درقراردادهای نمایندگی که با هدف جلوگیری از کاهش بازده سرمایه گذاری مالکان مورداستفاده قرارمی گیرد،مدیران از انگیزه لازم بر افزایش سطح بازده واحد اقتصادی برخوردارند.

علل انگیزه مدیران در افزایش سطح بازده واحد اقتصادی

1.واکنش های اوراق بهادارنسبت به اطلاعات

ضعف وعملکرد مدیران،پیام و علامت نامطلوبی رادر بازاراوراق بهادار منتقل می کند. افشای اطلاعات مربوط به عملکرد نا مطلوب مدیر موجب کاهش ارزش اوراق واحد اقتصادی می شود که نتیجه آن،واحد اقتصاد آماج متقاضیان جذب وادغام قرارمی گیرد. جذب واحد اقتصادی موجب شکل گیری ترکیب مالکان می شود و موجب بر کناری مدیر کنونی می شود. بر این اساس ،مدیران همواره احساس خطر می کنند وازانگیزه لازم جهت اجتناب از کاهش بازده واحد اقتصاد برخوردارند.

2.واکنش منفی بازار خدمات متخصصان مدیریت

وجود رابطه میان منافع اقتصادی جاری وآتی مدیران باعملکرد جاری وعملکرد گذشته آنان،تابعی از امکان جایگزینی مدیران وبهره گیری ازمدیران کارآمدتروشایسته تر است ودست یابی به چنین مدیرانی نیز به نوبه خود به میزان کارایی بازارخدمات متخصصان مدیریت بستگی دارد .

موفقیت هر واحد اقتصادی و عملکرد مطلوب آن،اثرقابل ملاحظه ای بر منافع جاری وآتی مدیران دارد درنتیـجه مدیران علاوه برمسئولیت ها و وظایف خود به منظور کاهش بازده واحد اقتصادی،احتمالا بر سایر سطوح مدیریت نیز توجه خواهند کرد.

مواردفوق باعث می شود تا آن دسته از اقدامات نمایندگان که با ترجیحات مالکان مغایرت دارد محدود شود.

نقش صورت های مالی حسابرسی در تنظیم قراردادها

1.مفاد قرارداد استقراض (دریافت کنندگان وام وتسهیلات مالی)

2. پاداش مدیران تابعی از رقم سود باشد.

تهیه وارائه صورت های مالی واجرای حسابرسی منتقل به عنوان ابزارهایی مقرون به صرفه برای اعمال نظارت، به تدریج توسعه وتکامل یافته است که امروزهدر محدوده بازار های آزاد نیز ازآن استفاده گسترده ای به عمل می آید.

آگاهی مالک واحد اقتصادی از وجدان کاری و رفتاراخلاقی نمایند خود ازیک سو وامکان استفاده از حسابرسی داخلی یا دخالت مستقیم مالک درمدیرعملیات باعث می شود تا مالک از تابع مطلوبیـت نماینده خود اطلاع داشته باشدوصورت های مالی این واحد را مورد حسابرسی قرارندهد.

پدیده مخاطرات اخلاقی

توجه به پدیده مخاطرات اخلاقی موجب شکل گیری تقاضا برای دستیابی به اطلاعات در مورد ایفای تعهدات قراردادی می شود. این پدیده درمتون بیمه از جمله قراردادهای بیمه آتش سوزی مورد بحث قرارگرفته است. دراین قراردادها قصور مدیران واحد اقتصادی بیمه گزار وعدم تحضیص منابع مالی لازم برای اجرای اقدامات ایمنی از سوی آنان ،محتمل است. (بار مالی مربوط به مخارج انجام اقدامات ایمنی مستقیما برعهده مدیران واحد اقتصادی است،درحالی که جبران خسارت ناشی از آتش سوزی متوجه موسسه بیمه گر است).

طرفین در هرقرارداد در پی دستیابی به نوعی نظام اطلاع رسانی میان منافع حاصل از بهبود فرایند انعقاد قرارها و مخارج مربوط به تهیه وارائه اطلاعات اضافی هستندتا نوعی موازنه و تعادل بر قرارکنند. موسسات بیمه تمایل دارند تا میان منافع ناشی از فرآیند انعقاد قراردادها (ایجاد انگیزه در بیمه گزاران برای انجام اقدامات ایمنی جهت مقابله با آتش سوزی) ومخارج تهیه وارائه اطلاعات اضافی (مخارج نظارت در خصوص وجود و یا نبود محیط ایمن در برابرآتش سوزی)نوعی توازن برقرارکنند.

بدون وجود ساز و کار نظارتی،امکان دست یابی به مصونیت قیمتی برای موسسه بیمه گروجود ندارد پدیده مخاطرت اخلاقی منطق پشتوانه تلاش برای تهیه و ارائه اطلاعات بر مبنای یافته ها را فراهم می کند نبود چنین اطلاعاتی موجب خواهد شد تا حجم کل قراردادهای منعقد شده کاهش یابد.

پدیده گزینش نادرست

درصورتی که تهیه وارائه اطلاعات امکان پذیرنباشد یا ارزیابی ایفای تعهدات قراردادی ازسوی یک طرف قرارداد دشواریاغیرممکن باشد، پدیده گزینش نادرست ظهورمی کند.

در بازارسرمایه در صورتی که خریداران اوراق بهادار نتوانند میان اوراق باکیفیت واوراق بی کیفیت تمایز قائل شوند. قیمت های بازاربه نحوی تعدیل می شود تا متوسط کیفیت اوراق را منعکس کند. درچنین شرایط قیمت اوراق بهادار با کیفیت کمتر ازحد مورد نظر مدیران واحداقتصادی می باشد وپیامدآن خروج این واحدهای ازصحنه بازاراوراق بهادار ،و باقی مانده اوراق بهاداری که از کیفیت مناسبی برخودارنمی باشند. خریداران اوراق بهادارازانگیزه های عرضه کنندگان اوراق بهاداربا کیفیت برای خروج از بازارآگاهی دارند،آنان به منظور انعکاس مجددمتوسط کیفیت موردانتظار،قیمت بازار تمام اوراق را دوباره کاهش می دهند. که باعث خروج تعدادبیشتری از واحدهای اقتصادی از عرصه بازار وباقی مانندن اوراقی که از کیفیت پایین تری برخوردارند،دربازار است .

چنانچه مدیران بر کیفیت نسبی اوراق بهادار خود آگاه باشند. انگیزه لازم برای انتقال یک پیام و علامت مشخص را به بازار خواهند داشت و این پیام انعکاس دهنده فراتر بودن کیفیت اوراق بهادار آن ها از متوسط کیفیت مورد انتظار بازار است. نا متقارن بودن اطلاعات به نحوی که مدیران از کیفیت عملکرد خود آگاه باشند ولی مالکان فاقداین آگاهی باشند موجب کل قراردادهای مغقد شده می شود مگر اینکه اطلاعات متبنی بر یافته ها در اختیار مالکان قرارگیرد.

نظریه علامت دهی

اقدامات مدیران برای انتقال پیام و علامت مربوط به کیفیت اوراق بهادارواحد اقتصادی تحت رهبری آنان

از جمله شیوه های علامت دهی به وسیله واحد اقتصادی ،تهیه و ارائه صورت های مالی است. با استفاده از این روش باعث می شود تا اوراق بهاداربا کیفیت در سطح قیمت های بالاتر در بازار عرضه شود و به فروش برسد واین امر موجب کاهش قابل ملاحظه آثار ناشی از دشواری مربوط به گزینش نادرست می شود.

علامت دهی در بازار در واقعی نوعی تضمین ضمنی است،زیرا دراین فرآیند عرضه کنندگان اوراق بهادار دست به اقداماتی می زنند که با فرض نادرست بودن ادعاهای آنان اساسا غیرمنطقی تلقی می شود. وجود اطلاعات نامتقارن در بازارهایی است که افراد ریاکار صورت های مالی را ارائه می کنند ودرنتیجه استفاده کنندگان از صورت های مالی نمی توانند میان گزارش های مالی صادقانه و غیرصادقانه تمایز قائل شوند. مگر آنکه ابزار قابل اعتمادی برای شناسایی وتشخیص اطلاعات صادقانه در اختیارخریداران اوراق گیرد.

حسابرسی منتقل ابزاری که برای مقابله وخنثی کردن آثار ناشی از عدم قطعیت کیفیت (یا اعتماد پذیری)صورت های مالی است. به دلیل وجود دشواری های حرفه حسابرسی و پیش گیری از سوء استفاده های احتمالی آتی آیین رفتار حرفه ای حسابرسان منتقل تهیه و به مورد اجرا گذاشته شدومسئولیت حقوقی حسابرسان حرفه ای به عنوان عامل بازدارنده در برابرتخلف حسابرسان مطرح شد.

ویژگی های اطلاعات

1.اطمینان پذیری

2.دامنه توزیع اطلاعات

3.کاربرد اطلاعات (خاص یا عام بودن)

4.بارومحتوای اطلاعات (توجه به راه بردها و رفتار سایر گروه ها،منابع اقتصادی موجود و...)

5.مربوط بودن اطلاعات درتصمیم گیری

تجزیه و تحلیل کاربرد نظریه اطلاعات در عرصه حسابداری

1.پارازیت

2.سوگیری

3.دقت

پارازیت

وجود این نوع خطا (غیرعمدی)، میزان اعتماد پذیری اطلاعات حسابداری را کاهش می دهد و موجب کاهش درجه انطباق پیام های حسابداری با رویدادهای اقصادی مورد نظر می شود.اگر وجود پارازیت در اطلاعات مربوط به عمل کرد نمایندگان موجب محدود شدن امکان ارزیابی ایفای تعهدات قراردادی آنان شود ،فرصت های موجود برای انعقاد قراردادهای مبتنی برتوافق متقابل نیز کاهش پیدا می کند. وجود چنین خطایی باعث به وجود آمدن دشواری های مربوط به گزینش نادرست در بازارهای اوراق بهادارو بازارهای کالا وخدمات می شود.

سوگیری

انگیزه های که مدیران را به سوی حساب آرایی صورت های مالی برای تأمین منافع وعلایق خویش سوق می دهند.

در صورتی که جبران خدمات مدیران به رقم سود وابسته باشد آنان ازانگیزه لازم برای بیشتر از واقع نشان دادن رقم سود می باشند.زیرا آنان به گونه ای منظم از حقوق بیشتری برخودار خواهند شد.

چنانچه افزایش سود موجب رویارویی مدیران و مالکان واحد اقتصادی با مقامات و مراجع نظارتی بازاراوراق بهادار شود، طرفین رابطه نمایندگی به صورت مشترک از انگیزه لازم برای ارائه کمتر از واقع رقم سود، برخودار خواهند بود.

دقت

عاری بودن محتوای اطلاعات حسابداری از هر گونه خطای سهوی

گزارشگری مالی زمانی دقیق محسوب می شود که اطلاعات بیشتری را در اختیار مالک واحد اقتصادی قراردهد. استفاده ازسرفصل های جزئی و تفضیلی که اطلاعات بهتری را درحساب ها ارائه می کند را می توان دراین مورد عنوان کرد.

وجود رابطه میان حسابرسی وسه ویژگی اصلی اطلاعات حسابداری

1.برنقش انکار ناپذیر حسابرسی تاکید دارد

تشویق مدیران به اعمال صداقت و پرهیز از سوگیری درارائه اطلاعات تنها درصورتی حاصل می شود که قرارداد حقوق و مزایای آنان درسطح یک مبلغ ثابت واز پیش تعیین شده، تنظیم شده باشد.

استفاده از خدمات حسابرسی ودر نظر گرفتن جرایم درارتباط با کشف سوگیری در فرآیند گزارشگری مالی،اصلی ترین عوامل برای کاهش سوگیری در اطلاعات تهیه شده به وسیله مدیران محسوب می شود.

2. اثرحسابرسی برعلامت دهی

روش های حسابداری انتخاب شده از سوی مدیران برای گزارشگری مالی دارای نوعی اثر علامت دهی است. صاحبان سهام توجه خاص به روش های انتخاب شده از سوی مدیران دارند وآن رابه عنوان یکی از معیارهای قضاوت درباره عملکرد مدیران به کار می برند. گواهی حسابرس در خصوص انطباق صورت های مالی با اصول پذیرفته شده حسابداری، حاوی یک حداقل پیام وعلامت در مورد دقت اطلاعات است که خود به تنهایی تأیید کننده ارزش عمل حسابرسی محسوب می شود.

3.پارازیت وحسابرسی

با کشف اشتباهات سهوی با اهمیت در طی فرآیندرسیدگی،حسابرسان پیشهادهای لازم برای انجام اصلاحات ورفع اشتباهات را ارائه می کنند. برطرف ساختن این اشتباهات موجب کاهش پارازیت در اطلاعات حسابداری می شود.

4.اجرای حسابرسی ومنافع حاصل از کاهش پارازیت، نبود سوگیری ونبودکلی گویی

بهبود کیفیت گزارش های مالی سبب می شود از یک سود باعث می شود تا ارزیایی مخاطره وبازده طرح های سرمایه گذاری به گونه ای دقیق تر انجام شود و این امربه نوبه خود، تصمیم های مدیران را بهبود می بخشد و از سوی دیگر چنانچه اجرای حسابرسی به کار گیری معیارهای عملکرد را برای جبران خدمات مدیران فراهم کند، انگیزه مدیران برای تلاش و دستیابی به بازده واقعی واحد اقتصادی افزایش می یابد.

تهیه وارائه اطلاعات عام و خاص

انگیزه افراد وگروه های مختلف برای تهیه و ارائه اطلاعات به منظور استفاده شخصی یا ارائه آن به دیگران، به طور کامل تابعی از توانایی این افراد و گروه ها برای سود جویی از اطلاعات یا فروش مجدد آن است. فروش مجدد اطلاعات (یاانتشار آن در بازار)ابزاری برای ایجاد آگاهی عمومی می باشد که پیامد منطقی آن،تغییر در قیمت های بازاراست؛ واین تغییر موجب کسب بازده ناشی از داد و ستد اوراق بهادارمی شود. علاوه بر کسب بازده ناشی از داد وستد اوراق بهادار،که در نتیجه جابه جایی منابع اقتصادی میان خریداران و فروشندگان حاصل می شود،انتشاراطلاعات در بازار بستر لازم برای خلق آگاهی درزمینه فرصت های مطلوب برای سرمایه گذاری را فراهم می کند. استفاده ازچنین فرصت هایی نیز به نوبه خود عاملی برای دست یابی به بازده بیشتراست.

اطلاعات خاص نهایتا در اختیارعموم نیزقرارمی گیرد و تبدیل به اطلاعات عام می شود. اما برخلاف اطلاعات خاص، انتشار اطلاعات عام در بازاراوراق بهادار موجب تعدیل بی درنگ قیمت ها و جابه جایی منابع مولد اقتصادی میان بازیگران صحنه بازارمی شود. با فرض کارایی بازاراوراق بهادار، دادوستد بر پایه اطلاعات عام بازده بسیار اندکی را برای افراد و گروه های برخودار از اطلاعات خاص و انحصاری به همراه خواهد داشت.

اطلاعات عام معمولا به دو دسته تقسیم می شود؛ دسته ای از این اطلاعات خبرهای خوب و دسته ای دیگربه عنوان خبرهای بد طبقه بندی می شود . البته بدیهی است موقیعت خاص هر فرد یا گروه برای دست یابی به سود یا زیان درعرصه بازار، عامل اصلی در خوب یا بد بودن خبرها به شمارمی رود. بااین حال از دیدگاه بازده کل بازار،تفکیک خبرهای خوب از خبرهای بد امکان پذیر است؛ زیراخبرهای خوب عامل افزایش بازده و خبرهای بد عامل کاهش بازده در بازاراست.

عوامل موثر بر مخارج حسابرسی

1.محیط قانونی فعالیت حسابرس مستقل و واحد مورد رسیدگی از جهت مسئولیت در برابر اشخاص ثالث

2.ویژگی های خاص هرقرارداد

3. توجه به صرفه های اقتصادی ناشی از تربیت نیروی انسانی

4. توجه به صرفه های اقتصادی حاصل از دستیابی به تخصص و مهارت در رسیدگی به واحد های اقتصادی فعال در یک صنعت خاص