درگذشت چهره ماندگار حسابداري ايران
غلامحسين دواني*
حدود ده روز قبل از درگذشت شادروان استاد مصطفي عليمدد، يكي از دوستان از طريق پست الكترونيك يادآور شد كه چون ميخواهيم مراسم خاصي براي استاد برگزار كنيم اگر ممكن است، مطلبي پيرامون استاد بنويس. من هم مقالهاي را تهيه و برايش فرستادم اما با كمال تاسف چند روز بعد از طريق همين دوست با خبر شدم كه استاد جهان فاني را بدرود گفتهاند. بر آن شدم همان نوشته را باز نويسي كنم و به رسم شاگردي در پاسداشت استاد ارائه دهم.
با استاد عليمدد در موسسه عالي حسابداري در سال 1351آشنا شدم. استادي عارف مسلك، مبادي اخلاق، منظم و باوقار.
عليمدد در گفتار و كردار نمونه يك استاد و معلم بود كه هيچگاه موقعيت معلمي خود را با عناوين و مناصب آلوده نكرد و همراه تني چند از اساتيد ديگر در برپايي مركز تحقيقات و بررسيهاي حسابداري سازمان صنايع ملي و سازمان حسابرسي منشا خدمات برجسته به حرفه حسابداري شد. روزگاري كه مركز تحقيقات در خيابان زرتشت مستقر بود به دليل نزديكي منزل مسكونيام با مركز، بعد از ظهرها به دفتر جناب استاد نظامالدين ملك آرائي ميرفتم و با بزرگواران حرفه، عليمدد، عاليور، ارباب سليماني، شباهنگ و تيموري گپ ميزديم. بعضي اوقات هم جرات ميكردم و چند طنز خاص مطرح ميشد. بعدها در دهه هفتاد با رهنمود ايشان و كوشش محمد شليله و نجمي هاشميفشاركي و تني چند از فارغالتحصيلان موسسه عالي حسابداري در بزرگداشت خدمات و ياد بود شادروان دكتر نبوي «انجمن فارغالتحصيلان موسسه» را با توجه به مشكلات و تنگناهاي تاسيس انجمنها در آن زمان، در قالب «شركت سرمايهگذاري حسابداران آينده» با هدف احياي «موسسه عالي حسابداري» تاسيس كرديم و اين شركت در راستاي رهنمودهاي استاد، مركز آموزشي حسابداران همراه را تاسيس كرد كه هنوز هم باوجود بيوفاييهايي كه برخي از مسوولان آن به وجود آوردند، به فعاليت آموزشي خود ادامه ميدهد. محور ما فارغالتحصيلان در اين انجمن و مركز آموزش، شادروان عليمدد بود كه هميشه با صبر و متانت ما را به خونسردي دعوت ميكرد و كوشش مينمود «آب رفته را به جوي بازگرداند».
استاد، فردي انتقادپذير بود و از مقالات انتقادي استقبال ميكرد به گونهاي كه اين موضوع موجب شد مقالات انتقادي جالبي پيرامون عملكرد استانداردهاي حسابداري از طرف دوستان صاحبنظر در حسابدار چاپ شود كه حريم كاذب تقديس در حرفه را شكست زيرا در علم و انديشه، تقديس جايي ندارد. رفتار استاد عليمدد در اين رابطه بايد درس بزرگي براي كساني باشد كه از مسند قانون خود را صاحب اختيار استاندارد و حرفه ميدانند و با هر نقد و انتقادي با كينه برخورد ميكنند، در حالي كه جايگاه آنان عاريتي و جايگاه استاد عليمدد و امثال ايشان به ذات و واقعي بود. باشد كه در جامعهاي كه برخوردهاي حذفي نهادينه شده، در پايداري حرفه از طريق پاسداري از اهل حرفه و كساني كه در اين وادي نقش حافظ حرفه را دارند بكوشيم. بكوشيم به سلك رهروان اين بزرگمردان عالم علم و انديشه درآييم و بر نامشان درود فرستيم و يادشان را ماندگار سازيم.
* عضو انجمن حسابداران خبره ايران
در سوگ استاد فرزانه و وارسته
محمدعلي موثقي *
همه پيشرفت هاي معنوي و مادي بشر ريشه در تربيت افراد دارد كه از منبع زلال ايمان، معرفت، تعهد و ايثار معلم سيراب ميشوند.
از اين منظر، كشور وامدار همه استاداني است كه بحق چراغ هدايت بشريت را به تاسي از پيامبر اعظم (ص) روشن و فروزان نگاه داشته اند.
استاد فرزانه مصطفي عليمدد، نقطه اتكاي حسابداري ايران كه بيچشمداشتي بهمدد كساني كه دغدغهاي درباره حسابداري دارند، درروز سترگ پدر و ولادت مولاي متقيان بعد از عمري تلاش فداكارانه براي ارتقاي حرفه حسابداري و حسابرسي كشورمان در سن 76 سالگي به ديار باقي شتافت.
او علاوه بر ارائه 30 مقاله ارزشمند در زمينه مسائل مالي، اقتصادي، حسابداري، حسابرسي و مالياتي، بيش از 20 كتاب در زمينه حسابداري و حسابرسي به جامعه حسابداري ايران تقديم كرد.
دانش وسيع و شخصيت متواضعش در عرصه دانش حسابداري مورد اتفاقنظر همگان است.
خود استاد سوابق علمي و تحقيقياش را چنين خلاصه ميكند: «در اواخر دهه 1330 در موسسه علوم اداري دانشگاه تهران شاگرد آقاي دكتر اكبري بودم و در همه سالهاي بعد و تاكنون اين افتخار شاگردي را حفظ كردهام.
از اواسط دهه 1340 تا اوايل دهه 1350 چه بهعنوان دانشجو و چه بهعنوان مدرس، در موسسه عالي حسابداري شاگرد آقاي دكتر نبوي بودهام و همچنان ايشان را تحسين ميكنم.
در دانشكده اقتصاد دانشگاه تهران در زمينه سيستمها و تفكر سيستمي تحت تعليم مرحوم دكتر اميرحسين جهانبگلو بودهام و در زمينه مديريت مالي شاگرد مرحوم ابوالقاسم خردجو و براي اين دو بزرگوار آرزوي آمرزش و آرامش ابدي دارم. مانند همه حسابداران ايران، بهطور غيرمستقيم به مدتي محدود، مستقيما شاگرد مرحوم سجادينژاد بودهام و مديون ايشان هستم. در طول بيست سال گذشته در مركز تحقيقات تخصصي حسابداري و حسابرسي مشغول كاربودهام و از كليه محققاني كه در اين مركز كار ميكردهاند بهخصوص آقايان دكتر شباهنگ، ملكآرايي، اربابسليماني و عاليور، درخور بضاعتم مطالبي را آموختهام و سپاسگزار يكايك آنها هستم. البته من مديون استادان بزرگوار ديگري هم هستم كه به رشته حسابداري مربوط نميشود.»
ياد و نام زيباي او به همراه خاطرههاي خوش بر ذهن دوستداران و شاگردانش همواره باقي است و خدمات ارزشمند او به جامعه حسابداري ايران از يادها نخواهد رفت.
وي نقش و تاثير در خور توجهي در ارتقاي ادبيات حسابداري و شيوه تنظيم و تاليف منابع حسابداري در ايران دارد كه رواج آنرا در كارهاي بعدي ديگران كم و بيش ميتوان ديد، به نحوي كه هرگاه زماني جريان پيشرفت و توسعه حسابداري در ايران مورد بررسي قرار گيرد، دوراني كه با آغاز فعاليتهاي استاد و تداوم آن مشخص ميشود از دوران پيش از آن، بهدليل تاثير فعاليتهاي آقاي عليمدد هم كه شده، متمايز خواهد شد. وي تا روزي كه زنده بود همچنان درس ميداد و تحقيق ميكرد.
او اگر فقط همين خدمت را به جامعه ما و جامعه بشري كرده باشد، حق اين هست و خواهد بود كه نام و يادش ماندگار بماند.
* حسابدار رسمي
انديشمندي متواضع و فروتن
دكتر جعفر باباجاني*
چهاردهم خردادماه 91، روح بلند استاد مصطفي عليمدد پس از يك دوره كوتاه بيماري آسماني شد و روز يكشنبه هفدهم خردادماه در قطعه نامآوران بهشت زهرا آرام گرفت. عليمدد به واقع و بدون تعارف يكي از نامآوران حسابداري ايران و بخشي از تاريخ شفاهي و مكتوب حرفه و دانش حسابداري اين مرز و بوم به شمار ميرود.
او سالها در كنار بزرگاني همچون دكتر فضلالله اكبري، سجادينژاد و دكتر عزيز نبوي در اعتلاي دانش حسابداري كوشيد و حدود نيم قرن از زندگي خود را به انجام اين امر اختصاص داد و با گامهايي استوار آثاري به يادماندني از خود باقي گذاشت.
اگرچه سابقه دوستي بنده با وي به بيش از 30 سال ميرسد، اما در دو سه سال اخير به لحاظ عضويت در كميته تدوين نظام حسابداري و گزارشگري مالي شهرداريها ، هفتهاي يك بار و به مدت 4 يا 5 ساعت با او و ساير اعضا، به بحث و تبادلنظر ميپرداختيم. در اين مدت، عليمدد را بيش از پيش شناختم و در يك كلام ميتوانم بگويم او «عاشق» بود.
تنها عاشقان ميتوانند بدون هرگونه چشم داشتي بخش درخور ملاحظه اي از زندگي خود را براي ارتقاي حوزه اي از علم و دانش وقف كنند. او درك عميقي از دانش حسابداري داشت و به همين دليل، بهرغم آنكه عمري را در حوزه حسابداري مالي واحدهاي انتفاعي سپري كرده بود، به محض ورود به حوزه حسابداري بخش عمومي و همكاري براي تدوين بيانيههاي مفاهيم و اصول حسابداري شهرداريها انصافا خوش درخشيد. عليمدد با حوصله و دقت كمنظير خود، پيش نويس بيانيههايي كه بنده تهيه ميكردم مطالعه و نظرات ارزشمند خود را در كمال تواضع و فروتني بيان ميداشت و سطح آنها را ارتقا ميبخشيد. بيترديد نقش بيبديل او را در گسترش دانش و حرفه حسابداري بايد همواره گرامي داشت. اميدوارم دانش پژوهان حسابداري كشور، تلاش مستمر و سختكوشي همراه با تواضع مصطفي عليمدد را براي گسترش دانش حسابداري كشور سرمشق خود قرار دهند.
* مدرس دانشگاه
ققنوس حرفه حسابداري
گروه بورس- مجيد اسكندري: موسسه عالي بانكداري با برگزاري مراسم يادبودي از استاد مصطفي عليمدد تجليل كرد.
مراسم يادبود چهره ماندگار حسابداري با حضور مديران بخشهاي مختلف بانك مركزي، سازمان خصوصيسازي، تشكلهاي علمي و حرفهاي حسابداري، تعدادي از دانشجويان موسسه عالي بانكداري و خانواده آن مرحوم برگزار شد و مدعوين در سخناني جداگانه، به بررسي شخصيت علمي، فرهنگي و اخلاقي عليمدد پرداختند.
در ذيل به گفتارهايي از برخي سخنرانان و حاضران در مراسم اشاره ميشود.
اللهداد: عليمدد يكي از اساتيد گرانقدر بود كه همواره در اين موسسه به ياري دانشجويان ميشتافت و در تهيه پاياننامههاي آنها بسيار موثر بود.
خوشطينت: استادي عظيمالشان و دانشمندي فرزانه. او به قلم، كاغذ و دانشجوي علاقهمند عشق ميورزيد اما بايد بپذيريم سفر حتمي است و استثنا ندارد.
پيمان نوري: عليمدد به جامعه جهاني تعلق داشت. دوستدار دانشجويان و مردم بود. و به معلمي شأن و منزلت داد و معلمي را معني كرد. حتي يك عكس بدون تبسم از او پيدا نميشود، آرامشي كه حاصل گذشتن از خود است. عليمدد خورشيدي است كه خاموشي ندارد و عليمددها تكرارشدني نيستند.
ما از عليمددها چه ميآموزيم؟
نظامالدين ملكآرايي: عليمدد يك حسابدار حرفهاي بود زيرا از صفاتي چون راستگويي، شرف و استقلال راي برخوردار بود. او عمري براي شناساندن حسابداري به عنوان يك حرفه تخصصي، تلاش كرد. دلمشغولي او تا پايان عمر نزديكي و همانديشي تشكلهاي حرفهاي بود.
محمدجواد صفار: او اديبي والا بود، همه حسابداري را ميشناخت و بر قوانين مسلط بود. صبر و حوصله او در تكميل كار مثالزدني بود و تكميل كتاب «فرهنگ حسابداري» نمونه اين صبر و حوصله است. نگرشي ژرف داشت اما اگر مسالهاي را نميدانست ميگفت نميدانم و بايد مطالعه كنم.
علي ثقفي: تنها داشتن سواد حسابداري، اقتصاد و بنگاهداري نميتواند «عليمدد» بسازد. اخلاق خوب، حسن سلوك با همكاران و داشتن نگاه مثبت به آينده از ويژگيهاي او بود.
او معلم خوبي بود و همواره با نيت انتقال دانش به كلاس ميآمد.
هوشنگ خستويي: سخن از نبود استاد عليمدد است اما به راستي «نبود» واژگاني مناسب است؟ اگر مرده است پس تو و من كيستيم؟ آيا استمرار او نيستيم؟ اگر نباشيم پس رويكرد استاد چه بوده؟ او ققنوس «حرفه» در آتش بود كه حتي در آتش بستر مرگ هم از دوستي و يكدلي حرفهاي سخن ميگفت. سپاس پر از اشكم نثارت باد اي بزرگ كه فارغ از خويش بودي و ما را هم پا به پاي خود ميبردي.
دیروز کمیتها برام مهم بود! امروز شاید کیفیتها!