محاسبات مربوط به هزينه حداقل دستمزد يك كارگر ساده از منظر كارفرما
محاسبات مربوط به هزينه حداقل دستمزد يك كارگر ساده از منظر كارفرما
بابك برومند *
موضوع تعيين حداقل دستمزد كارگران مشمول قانون تامين اجتماعي همه ساله در روزهاي پاياني سال موضوعي چالشي بين نمايندگان كارگران و كارفرمايان است و همواره تا پيش از تشكيل جلسه شورايعالي كار اين نمايندگان به زورآزمايي رسانهاي پرداخته، محدوديتها و مفروضات خود را ارائه مينمايند.
اينكه در شرايط تورم موجود در كشور عليالخصوص در سالهاي اخير، حداقل دستمزد ميبايست پوشش هزينههاي حداقلي زندگي يك كارگر ساده را فراهم نمايد، بر هيچكس پوشيده نيست؛ ولي توجه به اين موضوع از ديد كارفرمايان محترم و محاسبه هزينههاي تحميل شده به ايشان نيز بايد مورد توجه قرار گيرد كه در مواردي مغفول مانده است. به ويژه اينكه بر اساس بيانات مقام معظم رهبري نيز امسال سال «توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني» نام گرفته است و توجه ويژه به بعد كارفرمايي و كارآفريني مسائل به منظور حمايت از توليدكنندگان داخلي مسالهاي بسيار مهم است. دنیای اقتصاد
براساس اين مقدمه، بر آن شديم تا براي يك كارگاه توليدي مستقر در يك شهرك صنعتي كه فاصلهاي حدود 50 كيلومتر با شهر دارد (كه بتواند نماينده معمول و معقولي براي متوسط جامعه كارفرمايان و كارآفرينان باشد) به محاسبه هزينههاي مترتب بر كارفرما به منظور بهكارگيري يك نيروي كارگري ساده بپردازيم.
الف) مفروضات در نظر گرفته شده براي محاسبه هزينهها
درقسمت اول اين گزارش به ارائه مفروضات در نظر گرفته شده براي محاسبات ميپردازيم.
1)حداقل دستمزد ماهانه تعيين شده براي سال 1391 توسط شوراي عالي كار3.897.540ريال
2) بن كارگري ماهانه350.000 ريال
3) حق مسكن و خواربار ماهانه 100.000 ريال
4) متوسط حق عائلهمندي براي يك كارگر ساده (براي يك فرزند)389.754 ريال
با نظر به اينكه بعد متوسط خانواده در جامعه ايران حدود 4 نفر است و ميبايست مبناي محاسبه حق عائلهمندي قرار گيرد؛ ولي در جهت اطمينان و جلوگيري از ترديد در مفروضات گزارش، اين بعد سه نفر در نظر گرفته شده است و متوسط حق عائله مندي براي يك فرزند منظور گرديده است.
5)حق بيمه سهم كارفرما (23درصد حقوق مبنا)
896.000 ريال
6)عيدي سالانه كارگر (حداقل 2 ماه حقوق مبنا)
7.795.000 ريال
7)حق سنوات سالانه (حداقل يك ماه حقوق مبنا)
3.894.750 ريال
8)هزينه اياب و ذهاب به كارگاه و بالعكس (ماهانه) 750.000 ريال
لازم به توضيح است هزينه اين بند براساس استعلام انجام شده از كارگاههايي با مشخصات فوق الذكر به دست آمده است و مبناي محاسبه نيز اين است كه در سال گذشته هزينههاي متوسط پرداخت شده براي يك ميني بوس با گنجايش 14 نفر سرنشين ماهانه 10.500.000 ريال بوده است كه به صورت متوسط براي هر كارگر مبلغ 750.000 ريال به صورت ماهانه محاسبه
ميگردد.
9)هزينه غذا (روزانه)25.000 ريال
محاسبه هزينه اين بند نيز مطابق توضيح بند 8 ميباشد.
10)هزينههاي لباس و وسايل ايمني و حفاظتي (سالانه) 1.200.000 ريال
اين رديف هزينه نيز مشابه رديفهاي 8 و 9 محاسبه گرديده است. با اين توضيح كه اين هزينه براي تامين لباس و وسايل ايمني و حفاظتي كارگران براي 2 نوبت در سال و هر نوبت 600.000 ريال محاسبه شده است.
ضمنا ميبايست ذكر شود كه هزينههاي مربوط به اضافه كاري، حق ماموريت، مزاياي رفاهي و انگيزشي و ساير موارد مشمول حق السعي كارگران در اين محاسبات منظور
نشده؛ زيرا مبناي محاسبات، ارقام حداقل موضوع قانون است.
در رديفهاي دهگانه فوق الذكر تفاوتهايي در مبناي محاسبات وجود دارد. به اين معنا كه واحد بعضي از رديفها ماهانه، برخي سالانه و برخي حتي روزانه هستند كه در نظر اول ميتواند محل ايراد واقع ميشود، كه در ادامه گزارش و در محاسبات ارائه شده در بخش «ج» اين مساله مرتفع خواهد گرديد ولي قبل از آن لازم است به محاسبه روزهاي كاري در بخش «ب» پرداخته شود.
ب) محاسبه روزهاي مفيد كاري در سال 1391
در تقويم رسمي كشور براي سال 1391 تعداد 52 روز جمعه و 21 روز تعطيل رسمي و همچنين روز جهاني كارگر(اول ماه مه) وجود دارد كه اين به معناي 74 روز تعطيلي رسمي است.علاوه بر اين هر كارگر سالانه 26 روز مرخصي استحقاقي بدون احتساب جمعه و تعطيلات رسمي دارد. در اين بخش از مرخصي استعلاجي صرف نظر ميشود و فرض بر آن است كه هيچ كارگري در سال مشمول مرخصي استعلاجي نخواهد بود. لذا با توجه به موارد فوق هر كارگر در سال 1391 به تعداد يكصد روز به محل كارگاه نخواهد رفت و كاري براي كارفرما انجام نخواهد داد.
با توجه به اينكه سال 1391 سال كبيسه است و تعداد روزهاي آن 366 روز ميباشد ميتوان نتيجه گرفت كه يك كارگر حداكثر 266 روز در سال براي كارفرما كار خواهد كرد.
ضمنا ذكر اين نكته نيز براي محاسبات ارائه شده در بخش بعد ضروري است كه حداقل دستمزد كارگر عنوان شده براي كارگر مربوط به ماههاي 30 روزه سال بوده و اين دستمزد در ماههاي 31 روزه برابر با
خواهد بود كه اين موضوع در محاسبات بخش بعد لحاظ گرديده است. (ضمنا حق بيمه در ماههاي 31 روزه اضافه ميگردد كه اين موضوع نيز در محاسبات بخش بعد لحاظ شده است)
ج) محاسبات مربوط به دستمزد با توجه به مفروضات بخشهاي الف و ب
بر اساس مفروضات ذكر شده در بخشهاي الف و ب محاسبات مربوط به دستمزد كارگران به طور خلاصه بصورت جدول روبرو خواهد بود.
د) محاسبات مربوط به دستمزد روزانه
با توجه به مفاد بندهاي قبل، اعم از روزهاي مفيد كاري (موضوع بند ب) و هزينههاي سالانه (موضوع بند ج) اكنون ميتوان هزينه حداقل دستمزد روزانه يك كارگر را براي روزهاي مشغول به كار محاسبه نمود كه عبارت خواهد بود از:
و اين به معناي آن است كه يك كارگر با حداقل دستمزد مربوط به سال 1391 به ازاي هر روز كار خود مبلغ 365043 ريال براي كارفرماي خود هزينه خواهد داشت.
ه) جمعبندي و نتيجهگيري
بر اساس محاسبات ارائه شده در بندهاي قبلي و فارغ از اين مساله كه بهره وري نيروي انساني در ايران چقدر است و نسبت به ساير كشورها در چه رتبهاي قرار دارد (كه از مباني موضوع اين مقاله خارج است و ميتوان در محل ديگري راجع به آن بحث نمود) و ساير مسائل مرتبط با نيروي كار و قوانين كار و تامين اجتماعي كشور، عدد به دست آمده در بند قبل بسيار قابل تامل است.
در صورتي كه به اين موضوع و محاسبات ارائه شده و نتايج به دست آمده از منظر يك كارآفرين با بعد بنگاه اقتصادي كوچك و متوسط نگريسته شود، ميتوان اين طور
جمع بندي نمود كه لازم است به منظور تحقق فرمان «توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني» ديدگاههاي ويژه حمايتي از توليدكنندگان داخلي بهخصوص در بخش هزينهها به وجود آيد و همه دست اندركاران اجرايي و قانونگذاري كشور براي تحقق فرموده مقام معظمرهبري دست به كار شده و كليه جوانب موضوع را مد نظر قرار دهند.
* دانشجوي دكترای مديريت بازرگاني _ دانشگاه اصفهان
(b_boroomand@yahoo.com)
دیروز کمیتها برام مهم بود! امروز شاید کیفیتها!