در هر خطر تولیدی طبیعی است که درصدی از محصولات تولید شده به دلایل مختلف همچون خرابی دستگاه ، خطای نیروی انسانی و غیره همچون محصولات عادی قابلیت استفاده نداشته باشند. در چنین مواقعی بخش حسابداری باید داده‌های کاملی درباره ضایعات غیر قابل استفاده را در سیستم خود ثبت کنند. البته باید دقت کرد که در همین راستا بر اساس قابل فروش بودن محصول، غیر قابل فروش آن و غیره باید داد‌ه‌های متفاوتی را در سیستم به ثبت رساند.

حسابداری ضایعات این امکان را به وجود خواهد آورد تا مدیریت شرکت با بررسی سیستم حسابداری درک صحیحی از داده‌های مالی ورودی و خروجی داشته باشد. در صورتی که ضایعات تولید شده به صورتی باشد که بتوان آن را به فروش رساند، برخی از ضرر‌های شرکت کاهش خواهد یافت. علاوه بر این در صورتی که ضایعات تولید شده قابلیت فروش نداشته باشند، هزینه‌ صرف شده برای آن‌ها با نام سایر هزینه‌ها به ثبت می‌رسد تا این موضوع در ذهن باقی بماند که چه هزینه‌هایی در سال از بودجه شرکت مصرف شده است.

نحوه حسابداری ضایعات

برای حسابداری ضایعات در ابتدا باید مشخص کرد که محصول موردنظر در چه گروهی قرار دارد. در حالت کلی ضایعات به وجود آمده در خط تولید یک کشور یا قابل استفاده یا غیر قابل استفاده خواهند بود. هر یک از این دو گروه به طور جداگانه به دو دسته قابل فروش و غیر قابل فروش تبدیل می‌شوند. در برخی از موارد نام برده شده شرکت می‌تواند ضرر‌های ناشی از محصول موردنظر را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

برای مثال زمانی که یک نوع از ضایعات تولید شده توسط شرکتی قابل استفاده و فروش باشد سرمایه‌ای که از روش فوق بدست خواهد آمد بخشی از ضرر شرکت را جبران خواهد کرد. داده‌های مربوط به هر یک از این ضایعات با یک عنوان خاص ثبت می‌شوند. برای مثال برای داده‌های قابل فروش باید هزینه مصرف شده در تولید، زمان پایان تولید ضایعات، هزینه فروش ضایعات و غیره ثبت شود در صورتی که در نوع غیر قابل فروش برخی از این بخش‌ها نیاز به ثبت ندارند.

روش‌های حسابداری انواع مختلف ضایعات

  • در صورتی که ضایعات مربوط به یک کالای خاص و قابل فروش باشند در آن زمان می‌توان هزینه دریافت شده از مشتری را برای هزینه ساخت محصول در نظر گرفت. البته این مبلغ تنها بخشی از هزینه‌های ساخت محصول را پوشش می‌دهد که باید در سیستم حسابداری مورد توجه قرار گیرد.
  • این امکان وجود خواهد داشت که برعکس موارد گفته شده در بالا نیز اتفاق بیفتد. به عبارتی ضایعات تولید شده می‌تواند به صورت سفارشی نبوده و قابل فروش باشد. در این صورت هزینه‌ای که بابت فروش ضایعات موردنظر دریافت می‌شود برای اهداف مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای مثال می‌توان این مبلغ را به عنوان یک درآمد جانبی وارد حساب شخصی شرکت کرد.
  • برای کالاهایی که قابلیت فروش ندارند و به عنوان ضایعات در خط تولید شناخته شده هستند می‌توان هزینه‌ صرف شده برای تولید آن را به عنوان هزینه جانبی در نظر گرفت. در هر صورت باید این واقعیت را قبول کرد که ضایعات تولید شده در هر خط تولیدی از نظر مالی حتی اگر قابل فروش هم باشد ولی باز هم ضرر صورت گرفته را به طور کامل پوشش نخواهد داد.

در حسابداری ضایعات چه نکاتی باید ثبت شود؟

حسابداری ضایعات یک پروسه بسیار تخصصی و حساس است که باید توسط افراد متبحر انجام شود. در همین راستا متخصصان می‌توانند در ابتدا اطلاعات خود را درباره انواع ضایعات افزایش دهند. همانطور که در بالا به آن اشاره کردیم در حسابداری ضایعات باید باتوجه به نوع کالای موردنظر اطلاعات خاصی در سیستم درج شود. برای مثال اگر ضایعات موردنظر قابل فروش است باید مبلغ دریافت شده از خریدار نیز در سیستم حسابداری درج شود.

علاوه بر موارد گفته شده باید به این نکته نیز اشاره کرد که ثبت کل مبلغ صرف شده برای تولید کالای نهایی به حسابداران این امکان را می‌دهد تا از سرمایه خروجی از حساب شرکت اطلاع داشته باشند. متخصصان باید پس از آموزش این دوره حسابداری از این موضوع آگاه باشند که ثبت نوع ضایعات موردنظر، زمان پایان تولید ضایعات و غیره در سیستم حسابداری از اهمیت بالایی برخوردار است.

کلام آخر

حسابداری ضایعات یکی از وظایف حسابدارانی است که در شرکت‌های تولیدی کار می‌کنند. در واقع متخصصان فعال در این زمینه باید در هر بار تولید محصولات مختلف داده‌های ضایعات آن را مورد بررسی قرار داده و در سیستم موردنظر به ثبت برسانند. برای مثال می‌توان در راستای ثبت داده‌های ضایعات خط تولید در سیستم حسابداری هزینه تولید آن‌ها، زمان پایانی تولید محصول موردنظر، تعداد ضایعات و غیره مورد بررسی قرار گیرد.

علاوه بر موارد نام برده شده باید دقت کرد که قبل از ثبت اطلاعات هر نوع ضایعاتی باید نوع آن‌ها را مورد بررسی قرار داد. علت اهمیت چنین موضوعی آن است که با تشخیص نوع ضایعات موردنظر می‌توان اطلاعاتی همچون قیمت فروش، درصد ضرر به شرکت، هزینه‌های جانبی و غیره را حساب کرد. حسابداری ضایعات به شرکت‌ها کمک می‌کند تا سرمایه خود را به صورت بهتری کنترل کرده و حتی پس از مدتی به سوددهی بالایی دست پیدا کنند.

منبع: https://tadbirtp.ir/waste-accounting-and-how-to-record-data/