700هزار تومان پول کمي است آن هم براي 180 صفحه حالا اگر 150 صفحه باشد شايد بشود کاري کرد. مرد جوان با چهره بر افروخته اي اين جملات را به زبان مي آورد. بحث و گفت وگو و چانه زدن ادامه مي يابد گاه صداي مشتري بالا مي رود و گاهي هم صداي فروشنده. و سر انجام بر سر 700 هزار تومان توافق مي شود. فکر مي کنيد اين بحث و گفت وگوها و چانه زدن ها براي چيست؟ براي خريد يک کالا؟ يک جنس؟ يا گرفتن خدمتي متفاوت؟ نه اين گفت وگويي طولاني است براي تعيين قيمت نوشتن يک پايان نامه دانشجوئي. موسسه يا بهتر بگويم ساختماني که پايان نامه هاي دانشجوئي مي نويسد در يکي از خيابان هاي مرکزي شهر تهران قرار دارد. برگه هاي تبليغاتي که اطراف يکي از دانشگاه هاي برتر شهر تهران بر در و ديوار چسبانده شده مشتريان را به اين ساختمان تقريبا دور افتاده در يکي از محلات ساکت شهر تهران مي کشاند. همه جا بوي تند رنگ تازه مي دهد. ساختمان نيمه تمام و در حال بنائي است در طبقه سوم اين ساختمان که هنوز نردبان و قلم موهاي مخصوص رنگ آميزي ديوارها در سالن آن به چشم مي خورند. خانمي پشت يک کامپيوتر نشسته و اتاق مدير مرکز را نشان مي دهد. مرکزي که مدعي است در تمام رشته هاي دانشگاهي پايان نامه مي نويسد. اتاق هاي ديگر اما هر کدام به کار خاصي اختصاص دارند بر در يکي از اتاق ها با کلمات درشت نوشته شده: "مرکز دارالترجمه دانشجوئي" در تک تک اتاق هاي اين آپارتمان سه خوابه قرار است خدماتي به دانشجويان داده شود خدماتي از قبيل ترجمه; انجام کارهاي آماري و نوشتن تحقيق و پايان نامه هاي دانشجوئي. "مرد جواني که خود را مسئول اين موسسه مي داند از مشتري اش مشخصات رشته; موضوع و تعداد صفحات پايان نامه در خواستي اش را مي پرسد مثل اينکه تعداد صفحات پايان نامه بيش از هر موضوع ديگري برايش اهميت دارد. چون بيش از هر چيز ديگري درباره تعداد صفحات پرس و جو مي کند. با مکثي طولاني مي گويد: "هر چقدر تعداد صفحات پايان نامه کمتر باشد پول کمتري هم دريافت مي کنيم در رشته هاي علوم انساني هزينه نوشتن پايان نامه از 500 تا 700هزار تومان برآورد شده اما در رشته هاي فني -مهندسي مبلغ بالاتر است. "گوشي تلفن را که پر از گرد و غبار ناشي از نقاشي ساختمان است برمي دارد و به آن فوت مي کند و شماره مي گيرد تا از متخصص رشته مورد نظر نحوه نوشتن و زمان تحويل پايان نامه دانشجوئي را جويا شود چون به قول خودش هر رشته مسئولي دارد و کار به متخصص همان رشته ارجاع داده مي شود. چند لحظه ديگر معامله تمام ميشود پايان نامه تا سه ماه ديگر با 700هزار تومان به مشتري تحويل داده خواهد شد.
 متقلبان علمي مجرم اند
موضوع تقلب هاي علمي مدتي است که نظر صاحب نظران و به ويژه افراد دانشگاهي را به خود مشغول کرده است. تعدادي از کارشناسان کشورمان معتقدند" تقلب هاي علمي " بين استادان و دانشجويان شيوع زيادي يافته است و عده اي ديگر نيز از شايع شدن آن به دليل افزايش دسترسي به مقالات و پايان نامه هاي آماده از طريق اينترنت خبر مي دهند. ابعاد گستردگي اين موضوع به هر ميزان که باشد توجه بسياري را به خود جلب کرده است. بحث کپي برداري از پايان نامه هاي دانشجوئي و همچنين مراکزي که به راحتي در کنار بسياري از دانشگاه هاي برتر کشور خدمات غير قانوني خود را تبليغ مي کنند از ديگر نکات قابل توجه در بحث تقلب هاي علمي است. شهريار مشيري استاد دانشگاه متقلبان علمي را نوعي مجرم مي داند:" تقلب هاي علمي در کشور واقعيت دارد و نه تنها اين واقعيت در ميان دانشجويان که حتي در بين استادان دانشگاه هم ديده مي شود. تعدادي از استادان تحقيق هاي دانشجويان کارشناسي ارشد و دکترا را با نام خودشان چاپ مي کنند. موضوع کپيبرداري از پايان نامه هم رواج خاصي يافته و بسياري از دانشجويان به جاي کار ميداني مطالب خود را از منابع اينترنتي استخراج مي کنند. استادان هم معمولا براي خواندن دقيق تحقيق هاي دانشجويان فرصت کمي مي گذارند و همه اينها به سطح علمي کشورمان لطمه مي زند. " مهدي -ع دانشجوي کارشناسي ارشد رشته علوم سياسي در حالي که تعداد زيادي از پايا ن نامه هاي مرتبط با رشته اش را کنارش جمع کرده و به هر کدام نگاهي مي اندازد با لبخندي مي گويد:"به نظر من که کمتر پايان نامه جديدي در کشور توليد مي شود بلکه فقط پايان نامه ها از شکلي به شکل ديگر تبديل مي شوند. ادبيات موضوع با نگارشي متفاوت عرضه و مدل ها هم کمي فرق مي کند اما اصل موضوع همان است."مهدي که خود در حال نوشتن پايان نامه اش است اعتراف مي کند که بخش هاي زيادي از آن را از نمونه هاي مشابه استخراج کرده اما دوستاني هم دارد که حتي زحمت اين کار را به خود نداده و پايان نامه حاضر و آماده اي را بدون زحمت تغيير صفحه اي از آن به دانشگاه تحويل داده و کسي هم متوجه موضوع نشده است.
برخورد وزارت علوم با متقلبان علمي
يکي ديگر از موسسه هاي نوشتن پايان نامه ظاهري شبيه مراکز صحافي و تايپ پايان نامه دارد. قفسه هاي پر از جلدهاي رنگ و وارنگ پايان نامه هاي صحافي شده در رشته هاي مختلف به چشم مي خورند اما اين مغازه به غير از خدمات صحافي و تايپ پايان نامه هم مي نويسد. مسئول موسسه خود را فارغ التحصيل مهندسي يکي از دانشگاه هاي برجسته کشور معرفي مي کند و به انتهاي مغازه مي رود و پايان نامه هاي نوشته شده اش را نشان مي دهد:"بعضي دانشجويان فرصت نوشتن پايان نامه را ندارند آنها موضوع شان را با ما کنترل مي کنند و ما هم به جاي آنها متن را تهيه مي کنيم کار مرحله به مرحله با دانشجو و استادش چک مي شود و مشکلي هم پيش نمي آيد. "مدير کل بررسي و ارزيابي پژوهشي وزارت علوم اما از برخورد با اين متقلبان علمي خبر مي دهد": وزارت علوم در صورت آگاهي از هر نوع تقلب علمي با متخلفان برخورد مي کند. درباره پايان نامه ها هم هيات هاي بررسي کننده مسئول اند و در صورتي که دانشجوئي تقلبي در پايان نامه اش کند توسط هيات ممتحن رسيدگي و در غير اين صورت اگر گزارشي به ما برسد شديدا برخورد خواهيم کرد. "حسن قدسي پور با اشاره به ضابطه هاي موجود در وزارت علوم و دانشگاه ها براي نوشتن پايان نامه هاي دانشجويي، مي گويد: "سفارش پايان نامه کاري غيرقانوني و غيرعلمي است و توسط وزارت علوم مورد پي گرد قانوني قرار مي گيرد. " به گفته او بعد از نوشتن طرح تحقيق مراحل کار دانشجو بايد تحت نظارت استاد راهنما قرار گيرد و رواج اين فعاليت هاي غيرقانوني حاکي از آن است که نظارت و کنترل کافي بر مراحل مختلف نوشتن پايان نامه وجود ندارد و وزارت علوم با چنين پديده هائي که مصداق بارز مدرک فروشي است برخورد مي کند. آموزش اخلاق حرفه اي بازدارنده تقلب هاي علمي "بهتر است به دانشجويان در همان ابتداي ورود به دانشگاه اخلاق حرفه اي و وجدان کاري درس دهيم در بسياري از کشورها اين دروس جز دروس الزامي دانشجويان است. "شهريار مشيري اين نکته را راهکاري بازدارنده در قبال تقلب هاي علمي مي داند راهکاري که در تعدادي از کشورهاي دنيا اجرا مي شود. به عقيده او به جاي آن که 21 واحد درس عمومي را که معمولا کمتر به کار دانشجو مي آيد در دانشگاه ها آموزش دهيم بهتر است اخلاق حرفه اي را جايگزين آنها کنيم. به عقيده او نهادينه شدن مدرک گرائي در کشور هر گونه اقدام قانوني را در جلوگيري از اين پديده بي فايده مي کند: "گذاشتن قوانيني چون تاليف يا ترجمه کتاب به جاي نوشتن مقاله امکان تقلب ها را کم مي کند. همچنين تقويت اخلاق علمي موضوعي است که نبايد فراموش شود. "