حسابداری ارشد دانشگاه اصفهان

معامله گران بورس همواره براي تشخيص نقطه ورود و خروج به سهم به دنبال راه هاي علمي و روشي براي خريد و فروش موفق سهام هستند.
البته روش هاي مختلفي براي تعيين زمان مناسب براي تصميم گيري در بازار سهام وجود دارد كه توجه به ارزش ذاتي سهم يكي از اين معيارها است.ارزش ذاتي در واقع همان ارزش واقعي هر سهم است كه در نتيجه تجزيه و تحليل عوامل موثر بر وضعيت يك شركت پس از بررسي هاي دقيق به دست مي آيد. ارزش ذاتي در بيشتر مواقع با ارزش روز سهام تفاوت دارد و همين مساله اي است كه براي سرمايه گذاران زيرك فرصت كسب سود را فراهم مي كند. دلايل تفاوت ارزش ذاتي با ارزش جاري، چگونگي كشف و به كارگيري آن در معاملات موضوع گفت و شنود با دكتر علي رحماني مديرعامل سابق شركت بورس و استاد دانشگاه است كه در ادامه مي خوانيد.


مفهوم ارزش ذاتي سهام چيست؟
ارزش فعلي جريانات نقدي كه سهام يك شركت در آينده براي سرمايه گذاران ايجاد مي كند، تعيين كننده ارزش ذاتي سهم است. بنابراين، سود مورد انتظار آينده شركت يكي از مهم ترين عوامل در تعيين قيمت است. به اين ترتيب سهامداران ارزش ذاتي سهام را با توجه به نرخ رشد آينده شركت مشخص مي كنند.


چرا بين قيمت سهام و ارزش ذاتي تفاوت وجود دارد؟
در برآورد جريان هاي نقدي آينده عدم اطمينان هايي وجود دارد كه هر كدام از سهامداران براساس درك و مفروضات خود اقدام به برآورد آنها مي كنند. اين در حالي است كه رويدادهاي بعدي در عالم واقعيت است كه تعيين كننده روند قيمتي سهم براساس سودآوري واقعي مي شود. اگر فضاي خوش بيني در بازار حاكم باشد، ارزش جاري بالاتر از ارزش ذاتي سهم قرار مي گيرد و در حالت بدبيني هم معمولاتخمين ها از واقعيت كه بعدها اتفاق مي افتد، محتاطانه تر است.


آيا سهام هر يك از شركت ها ارزش ذاتي مشخص دارد يا بسته به نوع نگاه سرمايه گذار متفاوت است؟
از آنجا كه در روش هاي متفاوت، مفروضات و نرخ هاي تنزيل متفاوتي براي جريان هاي نقدينگي و تعيين ارزش ذاتي در نظر گرفته مي شود، ارزش ذاتي هم نزد كارشناسان متفاوت با اختلافاتي همراه است.
چگونه مي توان از واقع بينانه بودن فرضيات در كشف ارزش ذاتي سهام مطمئن شد؟
براي محاسبه ارزش ذاتي با دو مرحله مواجه هستيم: تعيين جريانات نقدي آتي سهم و تعيين نرخ بازده مورد انتظار براي تنزيل جريانات نقدي آتي با توجه به ريسك سهم.
در بازار سرمايه ايران بيشتر به بخش اول اين فرآيند توجه مي شود، يعني بيشتر تلاش ها معطوف به تعيين سود سال هاي آينده است، اما براي نرخ تنزيل معمولايك نرخ ثابت (مثلا20 درصد) براي همه شركت ها در نظر گرفته مي شود و كمتر به اين موضوع توجه مي شود كه جريان نقدي سهام هاي مختلف داراي درجات ريسك مختلف هستند و بنابراين نرخ بازده مورد انتظاري كه براي تنزل جريانات نقدي آنها استفاده مي شود نيز، بايد متفاوت باشد.
اگرچه كارشناسان براساس تئوري ها و مدل هاي علمي نظير مدل گوردون اقدام به محاسبات ارزش ذاتي مي كنند، اما در نهايت واقعيت هاي بعدي ممكن است ما را به ترديد برساند. زيرا خاصيت بازار سهام اين گونه است كه همواره ريسك و شرايطي خارج از مفروضات اساسي ما تاثيراتي را بر روند قيمت سهام مي گذارند كه ما نمي توانيم در محاسبات خود آنها را لحاظ كنيم.
در هر صورت تعيين ارزش ذاتي بحثي فني و تئوريك است و راه اندازي شركت هاي مشاوره سرمايه گذاري نيز براي ارائه اين محاسبات صحيح تر به بازار شكل گرفته است.


آيا همه سهام لزوما در بلندمدت به ارزش ذاتي مي رسند؟
رفتار قيمت سهام در بلندمدت حتما به سمت ميانگين ارزش ذاتي ميل مي كند.
اگر سهمي ارزان باشد بازار اثر عوامل بنيادي را كه قيمت بالاتري از قيمت بازار براي سهم را موجه مي كنند كاملادرنيافته است؛ اما به محض اينكه بعضي سرمايه گذاران اين وضعيت را تشخيص دهند و خريد اين سهم را آغاز كنند، افزايش قيمت شكل مي گيرد. از طرفي براي سهامي كه ارزش بازار آن گران است وقتي سرمايه گذاران متوجه گراني قيمت مي شوند فروش خود را آغاز كرده و سبب كاهش قيمت بازار مي شوند.
به اين ترتيب تصحيح قيمت ها براساس ارزش ذاتي شكل مي گيرد و مشاركت كنندگان در بازار به طور مكرر اشتباهات خود را اصلاح مي كنند.


چرا بسياري از سهام زيانده بدون توجه به ارزش ذاتي رشد مي كند، ولي برخي سهام قوي راكد هستند؟
لزوما اين طور نيست. گاهي اوقات سهامداران تقاضاي خود را براي سهمي كه ارزنده تشخيص مي دهند وارد مي كنند، ولي فروشنده اي وجود ندارد يا اينكه روند معاملات سهام شركت هاي زيانده با بازارسازي و حمايت سهامدار عمده جذاب شده و مورد توجه قرار گرفته است، اما اين مساله اصل توجه به ارزش ذاتي را براي سرمايه گذاران زير سوال نمي برد.


آيا تمركز بر ارزش ذاتي سهام فرصت نوسان گيري كوتاه مدت را از ما نمي گيرد؟
تعيين ارزش ذاتي با محدوديت هايي توام است، چون بازار معمولاارزش واقعي را به كندي تشخيص مي دهد. بنابراين اگر با تمركز بر ارزش ذاتي و شناسايي شركت هايي كه و پايين تر از ارزش خود قرار دارند، وارد بازار شويم. هرچند در عمل نوسان گيري را از دست مي دهيم، اما مطمئن باشيد پاداش خردورزي و صبر خود را در بلندمدت به ميزاني به مراتب بهتر از نوسان گيران خواهيد گرفت.

منبع:http://azrurmia.blogfa.com/post-4738.aspx